Close

Review

Hartenlief kom bij me

In Perdu zag ik de voorstelling ‘Komm.’ Een heftig, doch indringend stuk over de liefde, de waanzin, over vasthouden en loslaten en over allesoverheersende verlangens. Ik verloor mijzelf in ‘Komm’, maar kreeg me er tien keer zo sterk voor terug.

Och, de liefde
Liefde verloopt nou nooit zoals ik mij dat had voorgesteld of had gehoopt. Het maakt zichzelf op de één of andere manier altijd ingewikkelder dan het had kunnen zijn. Ik heb er eigenlijk nooit zo veel van begrepen, en doe dat nog steeds niet.

Ik heb er eigenlijk nooit zo veel van begrepen, en doe dat nog steeds niet.

Onmacht en liefde vallen samen als rijm en een gedicht, of als pen en papier. Ik heb me als een verdwaald kind gevoeld in haar eigen achtertuin, tot ik de montagevoorstelling “Komm” van theatermaker Luc de Groen bezocht.

Herzensschatzi komm
Het stuk is gebaseerd op het verhaal van Emma Hauck, die in 1907 vanuit een psychiatrische inrichting tientallen brieven schreef met enkel de woorden: “Herzensschatzi komm” (‘Hartenlief, kom’, red.). Doordat ze gediagnosticeerd was met schizofrenie kwam ze in een inrichting terecht, waar haar brieven nooit zijn verzonden.

Vol overgave probeerde ze haar verlangen waar te maken, door eraan toe te geven.

Hauck verlangde naar haar verloren echtgenoot, kinderen en eigenlijk niks anders. Zij paste niet in de wereld en werd weggecijferd, enkel omdat ze anders was. Vol overgave probeerde ze haar verlangen waar te maken, door eraan toe te geven. Zo schreef ze haar uitroepen op, uit angst verlaten te worden door degene die zij lief had.


36 vragen

Vandaag bekijk ik ‘Komm’. Een voorstelling van theatermaker Luc de Groen, gespeeld door Emma Pelckmans. Een mooi en indringend stuk. Een schreeuwende stilte. Dit geluid overheerst de grote ruimte en je blik wordt gezogen naar de enige die zich in deze leegte bevindt. “Wanneer heb je voor het laatst voor jezelf gezongen?”, hoor ik, “en voor iemand anders?” Terwijl het personage Emma de vraag aanhoort staart ze ons aan. Diep, maar niet betekenisloos.

De vragen worden zo monotoon gesteld dat het bijna een verhoor wordt.

Steeds komen een paar vragen achter elkaar tot zij ze onderbreekt met het delen van een vaag beeld, idee of herinnering. De persoon die de vragen stelt lijkt haar beter te willen leren kennen, maar de vragen worden zo monotoon gesteld dat het bijna een verhoor wordt. Sommige vragen blijven onbeantwoord of krijgen enkel een “ja” of “nee” als reactie.

Owee, als de liefde me een dag in de steek laat.
Een eenzame asteroïde ben ik dan,
een minnaar zwevend tussen de wereldbollen,
verbijsterd op zoek naar zijn beminde.

Gerrit Komrij

Recept om verliefd te worden
Opeens voelde ik iets van herkenning. Deze vragen werden eerder gebruikt in een onderzoek uit de New York Times om te kijken of twee vreemden op elkaar verliefd zouden kunnen worden bij het beantwoorden van deze vragen. Daarna moesten ze elkaar vier minuten in de ogen kijken en dan zou ‘het’ er opeens zijn. Liefde. Alleen ontstaat liefde naar mijn idee niet door het beter leren kennen van de ander, maar juist door het leren kennen van jezelf.

Ik zie iets kwetsbaars wat zo kapot kan gaan als je het loslaat.

Persoonlijkheid nummer 1
Met volle aandacht stort ik me op het verhaal. Ik stort me in het gesprek wat de speler met zichzelf houdt en vertelt aan zichzelf. Het voelt net alsof ik naar een fotoboek aan het kijken ben van een familievakantie. Op de ene foto wordt er nog lief met elkaar gespeeld, maar het andere moment bekogelen ze elkaar met legoblokjes. Ik zie iets kwetsbaars wat zo kapot kan gaan als je het loslaat. Al die perspectieven brengen me af en toe een beetje in de war, waardoor ik mijn uiterste concentratie moet gebruiken. Ik ben er nog niet achter wie zij zelf nou eigenlijk speelt en of ze iemand probeert te spelen. Iemand met een persoonlijkheidsstoornis? Ziet ze waanbeelden? Wie is ze nou eigenlijk en wie wil ze zijn?

KxptdwD2JvftgAeQ

Als een speler in een ton gaat zitten die midden in de zaal staat, begrijp ik pas waar het hier om gaat.

Aan het behang geplakt
Als een speler in een ton gaat zitten die midden in de zaal staat, begrijp ik pas waar het hier om gaat. Als we te lang door gaan verliezen we de controle. Het verleden achtervolgt ons, maar het heden volgt ons nog meer. Het blijft aan ons kleven. Nadat ik mijn ogen iets meer tot spleetjes heb gevormd om het schouwspel beter te kunnen zien, blijkt de ton helemaal niet gevuld met water, maar met behang plaksel! Zitten we vast aan alles wat zich aan ons vastklampt? Zo erg dat op een bepaald moment we niet meer los komen en we niks anders meer kunnen denken. Ik denk dat dat gebeurde met Emma toen zij in de inrichting terecht kwam. Ik denk dat haar hoop sterker was dan haar angst. Door zich er uiteindelijk aan over te geven probeerde ze zich los te maken.

Wij worden gevormd door onze gedachten en alles wat wij denken vormt ons.

Door gedachten gevormd
Toch ondanks dit inzicht ben ik er gedurende ‘Komm’ eigenlijk nooit achter gekomen wie zij was. Ik denk dat het ook helemaal niet om haar ging of haar personage, maar om de gedachte erachter. Wij worden gevormd door onze gedachten en alles wat wij denken vormt ons. Maar als we te veel denken, dan kunnen we allemaal gek worden. Iedereen is vatbaar voor waanzin en wie weet zijn we er allemaal allang door getroffen. En als het dan zover is, is er nog één ding om je aan vast te klampen. Niet de liefde, niet de wanhoop en niet een ander. Als het moment daar is, moet je vastklampen aan jezelf.

Gaat dat zien!
Voor wie een beetje van filosoferen over de vraag des levens houdt: De voorstelling draait nog t/m 5 juni in Perdu. Een literair kunstwerkje waar je je aan moet durven overgeven. Laat het los en wees niet bang om te vallen. Dit toneelstuk vangt je op. Kijk hier voor meer informatie over de voorstelling, de regisseur en het kopen van je tickets!

Reacties

Nog geen reacties

Gepost op 30 mei door:

Marijn Sterre Huijers

Het leven is een feest, maar je moet zelf de slingers ophangen. Daarom ben ik ook bij De PIT beland. Ik vind het super leuk om actief bezig te zijn met ditjes en datjes zoals schrijven, lezen, acteren, muziek maken, fotograferen en zo kan ik nog wel even door ratelen. Wat mij drijft is vertellen en gehoord worden, in wat voor vorm dan ook. En omdat ik zo’n enorme levensgenieter ben, hang ik meestal niet alleen de slingers op, maar blaas ook de ballonnen, bak de taart en nodig iedereen uit. Want het leven is nou eenmaal een feest en dat moet gevierd worden.

Posts
Marijn Sterre
Huijers